Thử Nhận Diện Con Người Việt Nam (Phần I)

By NGUYỄN THÁI THANH

                                                                                                         Nguyễn Thái Hợp

M
ột trong những câu hỏi nền tảng được nhiều người nêu lên và hầu như chưa ai tìm ra lời giải thoả đáng: Tại sao một dân tộc có truyền thống đoàn kết chống ngoại xâm lại rất khó hợp tác với nhau để thực hiện mục tiêu dân giầu nước mạnh? Tại sao một dân tộc đã anh dũng đánh bại tất cả những mưu đồ xâm lược đến từ bên ngoài nhưng xem ra lại quá nhẫn nhục trong thời bình và hơn nữa bước đi quá khó nhọc trên con đường công nghiệp hoá? Tính cách nào mang lại cho dân tộc Việt Nam một sức sống mãnh liệt đến thế để vẫn tồn tại vẫn chiến đấu và chiến thắng qua mọi cuộc xâm lăng bạo tàn?... Nhưng tính cách nào đã có đang có "trong ta" để trở thành một lực cản một sự níu kéo làm ta bước khó khăn hơn trên con đường hiện đại hoá và công nghiệp hoá đất nước? Làm sao tạo ra trong xã hội một lối tư duy sáng tạo một kiểu nghĩ nhất quán dài hơi chứ không chắp vá "ăn xổi ở thì"?
Trong "Cơ hội của Thánh Gióng" tiến sĩ Vũ Minh Khương cũng thẳng thắn nói lên nỗi bức xúc của mình trước hiện tình của đát nước. Trả lời những câu hỏi của phóng viên báo Tuổi Trẻ về nguyên nhân của những tiêu cực trong xã hội ta và đâu là Thánh Gióng hôm nay ông nói: "Theo tôi trước hết chúng ta phải nhìn thẳng vào mình và phải biết xấu hổ nếu cần. Ta hãy tự hỏi: tại sao một dân tộc giầu nhân văn yêu cái đẹp như vậy mà tỉ lệ người bị HIV nghiện ma tuý lại cao hơn Trung Quốc Hàn Quốc Nhật Bản...? Tại sao người Việt vốn trọng tín nghĩa mà nay lại bị xếp hạng nạn tham nhũng cao nhất nhì Đông Á? Giới trẻ ngày nay sao không có Trần Quốc Toản Lê Hồng Phong Kim Đồng...? Tại sao trong các cán bộ nhà nước không còn ai nói: bệ hạ muốn hàng xin hãy chém đầu thần trước?
Chúng ta từng làm nên Điện Biên Phủ mùa xuân đại thắng năm 1975 vậy mà 30 năm qua hoà bình độc lập ta làm được gì để không hổ thẹn với cha ông? Chúng ta hoan hỉ về xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới là đúng. Nhưng hãy nhớ rằng cha ông chúng ta đã từng đạt được danh hiệu này từ hàng thế kỉ trước. Trong tình huống nào đó ta phải chấp nhận tạm thời nhưng đừng quá vui vẻ về các chỉ số xuất khẩu lao động. Hãy luôn canh cánh về thể diện quốc gia tự hào dân tộc".
Những dòng dưới đây không phải là những câu trả lời thoả đáng cho những câu hỏi hóc búa ở trên. Đây chỉ là đôi nét phác thảo để nhận diện con người Việt Nam qua những giai đoạn thăng trầm của lịch sử với hi vọng hiểu thêm đôi chút về con người Việt Nam hôm nay.


1- MẪU NGƯỜI CỦA NHO GIÁO
Suốt dọc nhiều thế kỉ dưới chế độ quân chủ theo ý thức hệ Nho giáo quyền lãnh đạo đất nước được đặt vào tay vua chúa quan quyền. Ngoài giới thượng lưu đó xã hội Việt Nam thời xưa được chia thành bốn giai tầng: sĩ nông công thương. Trên thực tế hai nhân vật chính của một nước nông nghiệp theo ý thức hệ Nho giáo vẫn là nhà Nho và nhà nông. Thật vậy thủ công nghệ và thương nghiệp chưa có vai trò quan trọng trong xã hội hơn nữa còn bị đánh giá thấp nhất là đối với người buôn bán.
Giới sĩ phu trái lại được triều đình ưu đãi và nhân dân kính trọng. Tuy họ chưa thuộc thành phần quan lại nên chưa được hưởng bổng lộc vua ban nhưng giới sĩ phu cũng được Triều đình miễn tô thuế và miễn lao dịch. Trong làng xã nhà nho có một thế lực tinh thần và đóng một vai trò đặc biệt. Họ sống dựa vào danh vị và uy tín được dân làng và họ hàng vị nể trọng vọng biếu xén giúp đỡ.
Nhà nông chiếm đại đa số dân chúng và và là lực lượng sản xuất nền tảng của quốc gia. Vì ruộng đất ít và phương tiện canh tác thô sơ nên nông dân Việt Nam vừa thất học vừa thiếu ăn thiếu mặc nhà cửa rách nát. Nhưng chính họ lại là lực lượng sản xuất và đóng góp kinh tế chủ yếu cho Nhà nước. Hàng năm họ phải nộp thuế bằng thóc bằng tiền và bằng cả lao dịch (đi phu đi xâu).
Vì điều kiện cụ thể của sinh hoạt nông nghiệp lệ thuộc rất nhiều vào thiên nhiên nhà nông Việt Nam gắn bó mật thiết với thiên nhên và luôn hướng tới nếp sống hài hoà nhưng có phần thiên về âm tính: lấy tĩnh làm gốc cái vô hình trên cái hữu hình tình nặng hơn lí xu thế ổn định nổi trội hơn xu thế phát triển. Khuynh hướng hài hoà nặng âm tính này biểu hiện rõ rệt qua lối sống tình cảm mềm dẻo kín đáo tế nhị linh hoạt du di xuề xoà tương đối "chín bỏ làm mười".
Sinh hoạt nông nghiệp đặc biệt nghề trồng lúa nước với đặc tính thời vụ cao đòi hỏi phải dựa vào nhau để sống. Chính vì vậy tính cộng đồng tinh thần tương thân tương trợ và tổ chức phường hội giáp thôn làng xã luôn được đặt nổi. Ngoài ra mỗi gia đình riêng lẻ cũng không đủ khả năng để đối phó một cách hữu hiệu với những bất trắc của môi trường tự nhiên như thiên tai hay lụt lội và điều kiện xã hội như nạn trộm cướp chẳng hạn. Do đó không phải ngẫu nhiên mà ở Việt Nam tổ chức nông thôn như huyết thống thường được đặt căn bản trên yếu tố gia tộc. Các khái niệm truyền thống như "cửu tộc" (chín đời) "tộc trưởng" (trưởng họ); "từ đường" (nhà thờ họ) "gia phả"; "ruộng kị"; "giỗ họ": "giỗ tổ"... đều liên quan đến gia tộc chứ không phải gia đình.
Ca dao Việt Nam diễn tả thật sắc nét vai trò của gia tộc với khả năng yêu thương cưu mang và đùm bọc nhau: "Con người có tổ có tông. Như cây có cội như sông có nguồn". Hay "con có mẹ như măng ấp bẹ". Trái lại "con không cha như nhà không nóc". Trong mọi trường hợp chắc chắn "máu loãng còn hơn nước lã".
Trong hệ thống đại gia tộc của Việt Nam "chú là cha" và "anh em như thể tay chân rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần". Nhờ vậy dù có sa cơ thất thế thế nào đi chăng nữa con người cũng không cảm thấy bơ vơ côi cút vì "sẩy cha còn chú sẩy mẹ bú dì". Gia tộc không những hỗ trợ về vật chất mà còn là điểm tựa về tinh thần và xã hội. Người xưa thường nói: "Nó lú nhưng chú nó khôn" và vẫn đinh ninh rằng "một người làm quan cả họ được nhờ".
Theo truyền thống tổ chức gia tộc là quan hệ theo hàng dọc có tôn ti trật tự có cấp bậc trên dưới với vai trò rõ rệt của tộc trưởng và gia trưởng. Mệnh lệnh và kiến thức thường cũng được truyền đạt theo tương quan chiều dọc từ trên xuống. Ngoài họ nội còn có họ ngoại họ đàng vợ đàng mẹ đàng bà. Mỗi người đều nằm trong một mạng lưới rộng lớn và phức tạp về họ hàng. Giữa những người thân thuộc nội cũng như ngoại không những có liên hệ tình cảm mà còn có trách nhiệm liên đới với nhau.
Nếu qui tắc xử thế của Tây phương là luật pháp khách quan rõ rệt nhưng cứng ngắc thì qui tắc sử sự ở Việt Nam ngày xưa là tục lệ. Truyền thống thiên về tình cảm của người dân Việt đã làm "mềm đi" tính cứng ngắc của luật pháp bằng những tục lệ của làng xã. Vua được coi là Con Trời (Thiên tử) nắm trọn quyền sinh sát trong tay. Nhưng trong thực tại cuộc sống có những lúc "phép vua thua lệ làng". Nhiều làng giống như một hòn đảo biệt lập chung quanh có luỹ tre và ao hồ bao bọc. Sau luỹ tre và cổng làng là một cuộc sống riêng biệt và đóng kín đến độ nhiều khi mỗi làng trở thành một thế giới riêng với hương ước tục lệ nếp sống tinh thần và ngay cả điều kiện vật chất.
Nho giáo chủ trương dùng đức để trị dân nên phải giao phó công việc trị nước trong tay những người có đức có tài. Lớp người này nhà Nho gọi là quân tử. Theo nguyên nghĩa chữ quân tử lúc đầu được sử dụng để diễn tả địa vị của tầng lớ sĩ phu vua quan đối lập với đám tiểu nhân là tầng lớp nông dân và thợ thuyền. Vì thế quân tử thì tốt đẹp cao quý còn tiểu nhân chỉ là bọn "phàm phu tục tử thất học đê tiện thấp hèn lỗ mãng vô lễ nhỏ nhen đáng khinh bỉ. Thành ra sự so sánh rõ rệt trắng đen: quân tử thượng đạt tiểu nhân hạ đạt (quân tử đạt về cái lý cao minh tiểu nhân đạt về cái lý đê tiện); quân tử cầu chư kỷ tiểu nhân cầu chư nhân (quân tử cầu ở mình tiểu nhân cầu ở người); quân tử hoà nhi bất đồng tiểu nhân đồng nhi bất hoà.
Bên cạnh nghĩa nguyên thuỷ đó còn hai ý nghĩa chính nữa theo đó "quân tử" thuần tuý ám chỉ tư cách hoặc vừa địa vị vừa tư cách. Do đó theo Khổng Tử quân tử phải là người có đức nhân hiểu rõ điều nghĩa (quân tử dụ ư nghĩa) giữ vững khí tiết trong hoàn cảnh bần cùng (quân tử cố cùng) trọng trung tín (quân tử ... chủ trung tín) thận trọng trong lời nói mà hăng hái trong việc làm biết thì nói là biết không biết thì chịu là không biết (tri chi vi tri chi bất tri vi bất tri thị tri dã) quân tử truy tầm đạo không lo nghèo (quân tử ưu đạo bất ưu bần).
Dưới ý thức hệ Nho giáo và trong môi trường cụ thể "làng - họ" con người Việt Nam ngày xưa chỉ là một bộ phận phụ thuộc và hoàn toàn lệ thuộc vào tập thể. Cho đến cuối thế kỉ XIX tại Việt Namchưa xuất hiện mô hình nhân cách và nhân vị của con người độc lập tự do tự tại với nếp sống và nếp nghĩ riêng. Con người Việt Nam lúc ấy là "con người của gia đình của họ hàng của làng nước. Bản thân họ không có gì là của mình: thân thể là của cha mẹ cho phận vị là của vua cho số mệnh là của Trời cho. Họ có được cái gì cũng là nhờ ơn vua ơn Trời. Gía trị của nó được tính theo chỗ nó là con ai thuộc họ nào làng nào có chức sắc gì chứ không theo chỗ bản thân nó là gì. Trong xã hội tất cả là thần dân của vua đều được xếp vào bậc thang tước vị rồi lại chia thành hạng cha chú hay con cháu. Con người phải nhìn xuống nhìn lên trong cái thang trật tự trên dưới đó tự xác định vị trí của mình mà ăn mặc nói năng đi đứng cho phải phép. Đó là con người chức năng trong xã hội luân thường chứ không có nhân cách độc lập"
Thân phận người phụ nữ còn bi đát và thê thảm hơn vì suốt đời bị trói buộc bởi "tam tòng": khi còn sống trong gia đình phục tùng cha khi lấy chồng phục tùng chồng chồng chết phải theo con nghĩa là không được bước thêm bước nữa. Rút cục suốt đời phải quên hạnh phúc riêng tư và chính bản thân để tận tụy lo lắng hi sinh cho chồng con. Hầu như những phụ nữ ấy không thể nghĩ đến chuyện phát triển bản thân mà phải tận lực cho giang sơn nhà chồng để rồi suốt đời luẩn quẩn bên cái cối xay sau luỹ tre làng
Hẳn chúng ta chưa quên câu nói được người xưa lặp đi lặp lại như một điệp khúc từ đời nọ sang đời kia: "Nhất nam viết hữu thập nữ viết vô" (một trai kể là có mười gái vẫn kể là không). Lý do sâu xa của việc đối xử phân biệt này nằm ở quan điểm Khổng Mạnh về việc nối dõi tông đường nghĩa là triệt để đặt lợi ích của gia đình và dòng họ trên quyền lợi của con người cụ thể. Do đó trong ba tội bất hiếu tội lớn nhất vẫn là không có con trai để nối dõi tông đường (bất hiếu hữu tam vô hậu vi đại). Mẫu hình gia đình xây dựng theo tư tưởng Nho giáo là gia đình nề nếp. Trong gia đình này mỗi thành viên đều biết và cố gắng thi hành cặn kẽ nhiệm vụ lễ tiết và vị thế của mình. Giáo dục giữ một vai trò rất quan trọng và là trách vụ đặc biệt của người gia trưởng. Nguyên tắc nam tôn nữ ti chồng chính vợ tuỳ con cái phải có hiếu anh em hoà thuận...là nguyên tắc căn bản. Riêng người con gái phải gắn liền với "tam tòng tứ đức". Nhưng trong thực tế ở những gia đình nề nếp không ai vì nguyên tắc nam tôn nữ ti mà khinh thường người phụ nữ trái lại chồng luôn tôn trọng và nể vợ. Khổng giáo quy định đôi vợ chồng phải "tương kính như tân". Và cha mẹ dù tin yêu con ruột mình hơn vẫn giao việc nhà cho con dâu nghĩa là tôn trọng chức năng người chủ phụ.
Sau khi phân tích hai mẫu người cổ điển giáo sư Trần Đình Hượi còn thêm một mẫu người thứ ba: "bên cạnh mô hình người quân tử ta còn có một mô hình khác cũng là người nông dân nhưng không phải nhìn theo cách nhà Nho mà tổng hợp từ thực tế cuộc sống của nền kinh tế cống nạp và tự túc của đời sống gia đình làng họ của trật tự trên dưới vua quan với dân cha chú với con em...". Ông gọi rất đúng" con người đó là "tiểu kỉ"- cái tôi bé nhỏ- cam chịu thân phận hèn mọn bị động nhờ ân huệ vun quén xà xẻo khôn khéo lẩn tránh... Con người đó cũng có quan niệm thế giới của họ ý thức về bản thân và lựa chọn cho mình cả lí tưởng cả cách ứng xử cách đánh giá lợi hại khôn dại..."
Dĩ nhiên "con người tiểu kỉ" này có lí do và vai trò của nó trong một số hoàn cảnh nhất định nào đó. Phải chăng đây là một hình thức tự vệ cần thiết giúp người nông dân bảo toàn sinh mạng trong những giai đoạn lịch sử khắc nghiệt? Tuy nhiên hôm nay khi đất nước đang nỗ lực đi vào dòng chẩy chung của nhân loại thì "con người tiểu kỉ" nói trên lại trở thành lực cản. Não trạng khép kín luồn cúi khúm lúm an phận phụ thuộc manh mún tiểu xảo rình được một cơ hội nào đó thuận tiện thì tìm cách xoay sở vun quén chút ít cho cái tôi nhỏ bé đang làm thui chột óc sáng tạo tính khách quan tinh thần tự lập tự chủ của mô hình nhân cách mới.


(Entry sau: Phần II DƯỚI THỜI PHÁP THUỘC & THỜI BAO CẤP)

More...

Trắng...

By NGUYỄN THÁI THANH

 

   
   

               Hoa cau
                           rắc...
               Trắng lời hẹn ước

               Người không về
               ...Vườn tôi
                               mưa...
                                         rơi!

                             ntt 2010


More...

Vết Cắt Tháng Tư

By NGUYỄN THÁI THANH

   
alt   


Chuyến phà đưa em sang sông
Mang nắng về bên ấy
Tôi ở lại
Tháng Tư thành vết cắt
Gió lênh đênh
                   về đâu?

                           
ntt 2010

More...

Hoa Gạo

By NGUYỄN THÁI THANH

   
 alt  


Hoa gạo chói như vết son
Em vẽ lên tôi nụ hôn rồi bỏ đi
Ngày vắng cô liêu
Tôi ngơ ngác nhìn theo cặp môi thắp lửa
Mưa tháng Ba
Hoa gạo rơi tầm tã
Ai ngờ vết son kia...
Đậm thế!

                             Cuối Xuân 2010 ntt

More...

Vươn Lên Làm NGƯỜI Hay Thoái Hóa Làm CỌP?

By NGUYỄN THÁI THANH

Hôm ấy văn sĩ và thi sĩ Trần Đăng Khoa đi vào công viên Thủ Lệ "nơi cư ngụ của Chúa Sơn Lâm mà người nhà quê vẫn quen gọi Ngài là...Ông Ba Mươi" (*). 

Là thi sĩ Trần Đăng Khoa đã nghe được và hiểu được Ông Ba Mươi một cách thâm thúy :

"Ta chỉ biết cái chuyện nầy thôi nào con hãy ngồi xuống đây. Thế! Được rồi! 

Câu chuyện bắt đầu từ một bà già. Bà sống trong một căn lều cỏ rách nát. Căn lều dựng ven rừng. Ngay sau lều là đại ngàn âm u huyền bí. Chính cánh rừng đã nuôi bà cụ. Ngày ngày bà cụ cũng  đi vào rừng kiếm củi rồi mang ra chợ bán. 

Một buổi tối trời sáng mờ. Bà cụ đang lụi cụi từ rừng về nhà thì chợt nghe tiếng trẻ khóc. Tiếng khóc vẳng lên từ một cái hố ở ven đường. Không biết con nhà ai đi đâu mà lại rơi vào cạm bẫy hổ. 

Qua ánh trăng non lờ mờ như bụi rắc bà cụ rụng rời khi nhìn thấy ở dưới đáy hố không phải là đứa trẻ mà lại là một chú hổ con. "Thôi cho nó chết!". Bà già bỏ đi. 

Nhưng vừa nhấc bó củi lên vai bà đã khuỵu xuống không bước nổi. Tiếng khóc cứ xói vào ngực bà co thắt trái tim bà. Bà nhớ đến đứa con duy nhất của bà với người chồng xấu số. Thằng bé đã rơi xuống khe đá và chết đói ở dưới đó khi nó thơ thẩn đi ra đón bà ở ngoài phía rừng. 

Thế là không còn băn khoăn gì nữa bà bế con hổ con về nhà nuôi bằng chính dòng sữa của mình. Từ đó căn lều hoang lạnh của bà đã có tiếng cười. Những người dân của làng đi làm về thường ghé qua ngắm cậu bé. Ai ai cũng khen cậu đẹp hiền hậu. Có người còn bảo cậu giống bà cụ. Hai mẹ con cứ như hai giọt nước. 

Thế rồi cậu đi học. Cậu học rất giỏi. Bạn bè không ai có thể theo kịp. Điều ấy làm cho họ khó chịu. (...). Và thế là họ quyết định gạt cậu ra khỏi cộng đồng chỉ với một lý do : cậu không phải là người.  Cậu là một con hổ đẻ rơi. 

Nhưng biết lấy bằng cớ gì để xác định cậu là hổ. Chả lẽ dựa vào cái lý lịch mờ mờ tỏ tỏ pha màu huyền thoại mà người ta đã đồn thổi từ thời nảo thời nào... trong khi cậu lại học giỏi ngoan ngoãn hiền lành thật thà như đếm diện mạo sáng đẹp giống y hệt một con người (...). 

Thế là ông thầy bèn ra một đề văn trắc nghiệm giới tính: Em hãy tả một dòng suối trong một đêm trăng (...). 

Lũ trẻ hí hoáy làm bài. Những bài văn nhạt nhẽo và bợt bạt không hề có sinh khí. 

Nhưng đến bài của cậu bé thì không thế. Cậu  tả tiếng gió âm u luồn trong bụng rừng. Những cành cây khô vặn mình răng rắc như tiếng xương gẫy. Ánh trăng lếnh loáng trên mặt suối như máu. Mùi cỏ trên bờ thơm ngây ngất. Những ngọn gianh sắc còn vương rướm chút máu chân nai... 

"Thôi! - Thầy giáo quát lên - Hãy dừng bút và bước ngay ra khỏi lớp! Mầy là một con hổ!" 

Cậu bé ngỡ ngàng không hiểu ra làm sao cả. 

"Ra ngay! Con hổ ác độc".- 

"Không! - Cậu bé mếu máo - Em là người là con người. 

"Người đâu có thế nầy. Máu... máu..." 

Thế là cánh cửa lớp sập xuống sau lưng cậu. 

"Cút đi! Cút đi! Cút về rừng đi!" Lũ trẻ gào lên cho hả giận. 

Cậu bé thất thểu về nhà. Bà cụ hái củi đã chết vì cây đổ. Chẳng còn biết nương tựa vào đâu. Cậu bé nhớ tới những người hàng xóm tốt bụng. Những người đã từng ca ngợi cậu khen cậu đẹp trai và giống mẹ như đúc. Nhưng vừa nhác trông thấy cậu họ đã đóng sập cửa. Họ chỉ biết cậu là con của hổ nên bị đuổi học (...). 

Rừng Già đã dạy cho cậu bé trở lại "làm hổ": nghiện máu thèm thịt người... 

Và cậu mang máng nhớ đến cái lớp học ở một làng xa xa. Ở đấy có cơ man nào là người. Thế là cậu dẫn đoàn quân của rừng về (...). 

Thầy giáo kêu lên giọng run rẩy: "Ôi em vào đây em ngoan quá! Thầy và các bạn đều nhớ em!". 

- Không! Ta đến đây không phải để học!". 

- "Chính em đã từng học ở đây mà! Em là một Con Người Tuyệt Vời. Con Người viết hoa!". 

- "Không! Ta không phải là người. Chính ông đã bảo ta là hổ đã bắt ta phải làm hổ!". 

Thế là cậu và đoàn quân của rừng tràn vào lớp học. Thịt và máu ngập ngụa cả một vùng... 

                                                           *** 

Anh Khoa ơi  

Tôi muốn cùng Anh đến thăm lại "Ông Ba Mươi" ở vườn Thủ Lệ. 

Nhưng lần nầy tôi muốn kể chuyện đời tôi cho  Ông Ba Mươi nghe: 

Tôi cũng đã sinh ra làm cọp. 

Mẹ đã mang tôi về nuôi cho bú sữa của Mẹ. Ngày ngày tôi được mẹ vỗ về ấp ủ cư xử đãi ngộ như một con người "chưa thành nhưng đang thành và sẽ thành". 

Từ đó đến ngày hôm nay   tôi đang làm người. Bao nhiêu lông lá rằn ri đã rụng hết nhờ mẹ đã cho tôi ăn cơm và tương chao do chính bàn tay mẹ làm ra. 

Có người đã nhắc lại quá khứ ấy và đã đuổi tôi. Bao nhiêu cánh cửa đã đóng sập xuống sau lưng tôi. 

Tôi đã gõ cửa từng nhà ngửa tay xin củ khoai củ sắn... để tiếp tục can trường làm người. Họ đã từ chối. 

Nhớ lại Mẹ ngày xưa đảm đang gồng gánh tôi trở lại Rừng Già đi kiếm củi đem ra chợ bán kiếm ăn hằng ngày và cố quyết làm người. 

Hôm nay vẫn có người dèm pha nhỏ to dị nghị: "Nó là cọp". 

Nhưng không một ai có thể "bắt ép được" tôi phải trở lại làm cọp. Tôi là con người tự do tự quyết.  Ngày xưa Mẹ đã dạy tôi làm người. Và bây giờ mỗi ngày tôi "chọn lựa quyết định" làm người. Làm người một cách can đảm mặc dù thoảng hoạt tiếng gió Rừng Già thổi về đánh thức "lòng thèm thịt thèm máu" còn giữ lại một vài âm hưởng trong tâm hồn tôi. 

Từ ngày học làm người với Mẹ tôi thấy được rằng chất liệu Thứ Tha và lòng Thương Yêu đã đâm chồi nẩy lộc trong bản thân và cuộc đời của tôi. 

Nhờ hai chất liệu ấy bản thân  cũng như Quê Hương tôi mới có ngày mai. Ngày mai ấy là VẠN XUÂN bất tử và bất diệt. Ngày mai ấy là ĐẠI VIỆT bao la và trọng đại vượt thắng mọi bạo động và hận thù. 

Ngược lại thiếu Thứ Tha và lòngThương Yêu Rừng Già lại trở về với thây người chất lên thành núi và máu người tuôn chảy thành sông như trong các cuộc chiến vừa qua và đang còn tiếp diễn ở một vài nơi trên thế giới. 

                                                                     *** 

(*) Trần Đăng Khoa -CHÂN DUNG và ĐỐI THOẠI -Nhà XB Thanh Niên Hà Nội l998 tr 327-331    
Tác giả: Nguyễn Văn Thành


   
  

More...

Hôm Nay Trẻ Em...

By NGUYỄN THÁI THANH

 

1.- Nếu hôm nay trẻ em bị la mắng chửi bới trừng phạt và roi đòn...mai ngày khi lớn lên các em chỉ biết tố cáo kết tội và tấn công người khác

 2.- Nếu hôm nay trẻ em được giáo dục trong bầu khí hận thù chia rẽ và bao động...mai ngày khi lớn lên các em chỉ biết gieo rắc xung đột và chiến tranh hỗn loạn và hung tàn

 3.- Nếu hôm nay trẻ em bị chế nhạo chọc ghẹo chê cười và khinh bỉ...mai ngày khi lớn lên các em sẽ mang trên mình nhiều tâm tình lo sợ và mặc cảm tự ti

 4.- Nếu hôm nay trẻ em phải sống trong tủi nhục và hổ thẹn...mai ngày khi lớn lên các em sẽ cảm thấy mình là những người vô giá trị

***

 5.- Nếu hôm nay trẻ em được lắng nghe và tiếp xúc với những người có tâm hồn bao dung biết đồng cảm... mai ngày khi lớn lên các em sẽ biết sống nhẩn nại kiên trì và giàu lòng nhân ái

 6.- Nếu hôm nay trẻ em được nâng đỡ hướng dẫn và khích lệ nhất là trong những lúc tập đi tập nói và tập làm...mai ngày khi lớn lên các em sẽ là những người có nhân cách vững chãi sáng suốt và kiên cường

 7.- Nếu hôm nay trẻ em được khen thưởng đúng lúc đúng việc và đúng lời...mai ngày khi lớn lên các em sẽ biết nhìn đời một cách năng động tích cực và lạc quan

 8.- Nếu hôm nay trẻ em được tôn trọng và đối xử một cách công minh trong môi trường gia đình cũng như tại trường học...mai ngày khi lớn lên các em sẽ là những người có khả năng thực thi hòa bình và bênh vực công lý

 9.- Nếu hôm nay trẻ em được nuôi dưỡng trong bầu khí an toàn và hạnh phúc... mai ngày khi lớn lên các em sẽ biết gieo vãi Tình Người chói sáng và trung thực trên khắp mọi nẻo đường của Quê Hương và Nhân Loại

10.- Nếu hôm nay trẻ em được chấp nhận nhìn nhận và tán đồng trong những công việc và ý kiến của mình... mai ngày khi lớn lên các em sẽ là những người có tâm hồn tự trọng và tự tin

11.- Nếu hôm nay trẻ em được đón nhận và yêu thương vô điều kiện từ lúc vừa chào đời...mai ngày khi lớn lên các em sẽ trở thành những sứ giả của Tình Thương trong mọi môi trường và hoàn cảnh của cuộc sống.


(Phỏng theo bài thơ của Dorothy Law Nolte)   

Tác giả: Nguyễn Văn Thành

     tc0722 by you.  
     Ảnh: ntt 


More...

Tam Cốc

By NGUYỄN THÁI THANH


Chùm ảnh Tam Cốc (Ninh Bình) của ntt:
 
     P1000213 by you.      

  P1000271 by you.   

  P1000241 by you.    

 P1000231 by you.  

    P1000236 by you.     
 
    P1000233 by you.     
  
     P1000266(2) by you.      






More...

Nhắn

By NGUYỄN THÁI THANH

  
  

Nắng ơi...
nắng nhớ nồng nàn

Gió ơi...
hãy đệm cung đàn mùa xưa


Và trời...
đừng rũ tóc mưa 

Kẻo mà...
ướt áo người chưa kịp về!

                        Hoa Vông Vang
 

More...

Hãy Làm Cho Tâm Hồn Bạn Tươi Đẹp

By NGUYỄN THÁI THANH

Cách đây khá lâu tôi không nhớ rõ thời gian cụ thể trên báo đã đăng một bài bút ký của một người trở về từ Pari. Một phần trong bài bút ký này đã để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc giờ tôi vẫn nhớ như in ý nghĩa đại thể là:

"...Người Pari đều rất đáng yêu. Già trẻ trai gái đều rất đẹp tại sao lại như vậy? Tôi luôn cảm thấy không hiểu. Nhưng rồi một hôm tôi đã phát hiện ra nguyên nhân. Hôm ấy tôi đang đứng đợi một người trong phòng lớn của khách sạn thì thấy mọi người khi vào cửa quay của khách sạn
  
  
trước tiên ai cũng đứng lại một chút xem có ai ở đằng sau mình và đằng trước có ai tiến lại không rồi mới đẩy cửa. Mặc dù điều này chỉ diễn ra trong nháy mắt nhưng cử chỉ của họ thật là đẹp. Tôi hiểu ra rằng người Pari đẹp là vì họ biết nghĩ cho người khác họ chú ý làm sao không có những hành vi lời nói gây phiền hà cho người khác khiến người khác mất vui. Những người đẩy cửa đi ra cũng đều dừng lại nhìn trước nhìn sau. Mọi người ai cũng làm như vậy. Tôi cho rằng đây chính là nguyên nhân khiến mọi người cảm thấy người Pari rất đẹp..."


Người viết bài bút ký này thực không hổ danh là một nhà thiết kế mẫu thời trang vấn đề mà người đó quan tâm thực không giống những người bình thường.


Cho dù hóa trang cầu kỳ đến mấy quần áo có mốt đến đâu và lời nói nho nhã đến thế nào chăng nữa nhưng nếu không có được tấm lòng lượng thứ thông cảm với đối phương và với mọi người thì một khi để lộ ra bộ mặt thật của mình sẽ chẳng ai còn có thể cho rằng người đó tốt đẹp nữa.


Một cô gái cho dù trang phục của cô ta rất bình thường và không hấp dẫn người khác chỉ cần cô ấy biết nghĩ cho người khác ví như trước khi đẩy cửa cô gái có thể quay lại nhìn xem đằng sau có ai không hoặc có thể đợi một chút như vậy chắc chắn cô ấy sẽ được mọi người đánh giá tốt. Mọi người sẽ nói: cô gái đó mới đầu không khiến người ta chú ý lắm nhưng sau khi gặp vài lần sẽ để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng mọi người những cô gái như vậy thực sự rất tuyệt vời. Bởi lẽ khi tiếp xúc với những cô gái như vậy mọi người đều cảm động trước cách đối nhân xử thế của họ. Đương nhiên điều này không chỉ đúng với các cô gái mà với các chàng trai cũng vậy.


Không ai là không có thiếu sót người nào cũng có chỗ không toàn vẹn. Nếu chúng ta yêu cầu những cô gái xinh đẹp (trong mắt mọi người họ hầu như không có khuyết điểm gì) chỉ ra một điểm nào đó về dung mạo hoặc thân thể của họ mà họ không thích họ đều nói: "Ôi trời điểm nào cũng khiến tôi không vừa ý sao lại chỉ yêu cầu tôi chỉ ra một điểm thôi?"


Có thể thấy rằng người đã xinh đẹp rồi lại muốn mình càng xinh đẹp hơn. Đồng thời có những điểm bản thân cảm thấy không toàn vẹn nhưng lại có sức cuốn hút trong mắt người khác. Giả dụ hai con mắt của mình to nhỏ không đều nhau bản thân cảm thấy không vui nhưng người khác có thể cho đó là sự lôi cuốn hấp dẫn của bạn.


Nếu lúc nào cũng muốn che giấu những nhược điểm của mình điều đó sẽ khiến cho ưu điểm của bạn mất đi sức lôi cuốn. Cho nên không cần phải lúc nào cũng chú ý đến những khuyết điểm cũng có thể coi khuyết điểm như là cá tính của bản thân. Nếu bạn cho rằng khuyết điểm vẫn cứ là khuyết điểm và không thể quên được thì bạn cần có dũng khí để đối mặt với khuyết điểm đó và phải luôn cố gắng nhấn mạnh những ưu điểm nổi bật của mình. Bạn có thể soi gương mà nói với chính mình rằng bạn thật xinh đẹp thật khiến người ta say mê.


Phải học cách tự khen mình mọi người gọi tình yêu đối với bản thân chính là sự say mê chính mình với nữ giới thì sự say mê ấy càng mạnh mẽ hơn. Những người có mức độ say mê bản thân hơn hẳn những người bình thường khác được gọi là người tự yêu mình.
Bạn hãy làm người tự yêu mình một lần xem thử nói chuyện yêu đương với chính mình lúc ấy bạn sẽ không còn để ý đến khiếm khuyết của mình nữa.

Mọi người thường nói khi đã ngoài 30 tuổi người ta phải chịu trách nhiệm với bộ mặt thật của chính mình. Ý muốn nói là khi đã ngoài 30 tuổi khuôn mặt do cha mẹ sinh ra sẽ trở nên xinh đẹp hay khó coi phụ thuộc vào trạng thái tâm lý của chính bạn. Khi quan sát những người chung quanh bạn đều có thể phát hiện ra rằng: Những nhân vật xuất chúng dù nam hay nữ đều rất đẹp đẽ. Điều này không có nghĩa là nói ngũ quan của họ nhất định phải đẹp mà muốn nói rằng trên khuôn mặt họ có một sức hấp dẫn kỳ lạ lôi cuốn mọi người.


Những người này trở thành những nhân vật số một không phải vì họ không phải vì họ có vẻ bề ngoài trang trọng lịch sự hay xinh đẹp mà là họ đã cố gắng rất nhiều và có một năng lực tinh thần dồi dào. Mà sự phong phú nội tại này lại được biểu hiện một cách tự nhiên thành những vẻ đẹp bên ngoài. Tâm hồn của con người là thế. Nội tâm con người phong phú thì những biểu hiện bên ngoài cũng đẹp. Ngược lại sự nhút nhát tự ti căm ghét đau khổ trong lòng cũng đều được biểu hiện trên dung mạo.


Những người cử chỉ tùy tiện thì trên gương mặt họ bất luận thế nào cũng không có được vẻ ổn định vững vàng. Người chỉ đạo mình là quan trọng hoặc không biết liêm sỉ là gì thì không thể có một khuôn mặt bao dung độ lượng. Người lúc nào trong lòng cũng đầy oán trách bực tức thì không thể có khuôn mặt hấp dẫn. Người sống quá cực khổ thì trên mặt không có sức sống cũng chẳng biểu đạt tình cảm. Người hay bắt bẻ xét nét thì trên khuôn mặt không ôn hòa lương thiện cũng không có ánh sáng phát ra.


Người lương thiện người khác có thể nhìn thấy được sự lương thiện ấy trong cách biểu đạt tình cảm của họ cảm thấy được sự lương thiện từ con người họ. Người nhiệt tình thì cách biểu đạt tình cảm sẽ phong phú. Bạn nên biết rằng cũng giống như việc bạn phải trang điểm dưỡng da mỗi ngày tâm hồn bạn cũng đang làm đẹp dung mạo và dáng vẻ của bạn một cách từ từ.


Nếu bạn muốn mình đẹp mãi muốn mãi giữ được sự cuốn hút tương thích với tuổi tác vậy hãy làm phong phú đời sống nội tâm của mình. Nếu trên dung mạo hoặc trong dáng vẻ của bạn có những khiếm khuyết không thể bù đắp được thì tốt nhất bạn hãy quên nó đi hãy tập trung sức lực vào việc làm đẹp và làm phong phú thêm ưu điểm của bản thân. Bạn cần nhớ rằng: Sức lôi cuốn và vẻ đẹp của dung mạo do thế giới nội tâm mang lại sẽ tồn tại lâu dài không có con đường tắt.


Linh Mộc Phương Chính

  
  

More...

NGÔI MỘ CHÚA GIÊSU Ở JERUSALEM

By NGUYỄN THÁI THANH

  
  

  
 Ngôi mộ trống của Chúa Giêsu Phục Sinh trong Holy Sepulchre - Jerusalem 

Nhìn từ trên cao 
 
 
 

Nhìn gần
 
  

Từ trên nhìn xuống - nơi đám đông là chỗ xem lễ vào buổi sáng -
phía sau là nơi cử hành các nghi thức của Chính Thống Giáo
 
 
 
 

Mái vòm nhà thờ Mộ Chúa 
 
  

Ngay trên cửa vào bên trong có gắn hình
Chúa Giêsu và 12 Thánh Tông Đồ
 
 
  

Bên trong nhà nguyện Thiên Thần -
Mộ Chúa phía bên trong.
 
   

Phía trong là Mộ Chúa Giêsu - Bàn thờ ngay trên Mộ Chúa -
Nơi thắp nến đánh dấu hướng đầu của Chúa. Chổ đứng chỉ
rộng khoảng 1m x 2m - Không thể chụp hết cảnh bên trong!
 
            

Từ trên nhìn xuống - nơi đám đông là chỗ dự lễ vào buổi sáng -
phía sau là nơi cử hành các nghi thức của Chính Thống Giáo
 
 
            


 Halelugia! Mừng Chúa Phục Sinh!
 
  


More...